Несиелер

Әзірленген Freepik

Қазақстанда 2025 жылғы 30 қыркүйекте «салқындату кезеңі» деп аталатын онлайн тұтынушылық кепілдіксіз қарыздарды берудің жаңартылған тәртібі күшіне енді. Енді несие шартына қол қойылғаннан кейін қаражат қарыз алушыға белгілі бір күту мерзімінен кейін ғана аударылатын болады, сол уақыт ішінде клиент қарызды ресімдеуге өзінің дайындығын қайта растай алады. Бұл уақыт аралығы азаматтарға шешім қабылдау алдында өздерінің қаржылық жағдайын сабырмен өлшеуге мүмкіндік береді. Бұрын несиелерді адамдар ойламастан, кейде басқа факторлардың немесе қысымның әсерінен рәсімдеп, қаржылық алаяқтық жағдайларына әкеп соқтыратын. Жаңа шара салмақты шешім қабылдауға қосымша уақыт бере отырып, тұтынушыларды қорғауға бағытталған.

Салқындату кезеңінің ұзақтығы кредиттің мөлшеріне байланысты ерекшеленеді:

- Егер алаяқтық қаупі жоғары болса, мөлшері 150-255 АЕК (589 800-ден 1 002 660 теңгеге дейін) шағын несиелер үшін сегіз сағаттық ең аз аралық белгіленген. - Егер сөз үлкен сомалар (255 АЕК-тен жоғары, шамамен 1 млн теңге) немесе көлемі 75 АЕК-тен астам (шамамен 294 900 теңге) микроқаржыландыру туралы болса, онда кезең ең аз дегенде тәулік болады. Мерзiм аяқталғаннан кейiн қарыз алушы кредит алуға мынадай тәсiлдердiң бiрiмен: кредиттiк тарих бюросы, «электрондық үкiмет» порталы немесе кредитордың өзiнiң сервистерi арқылы өтiнiш беруге келiсiм беруге мiндеттi. Егер азамат салқындату кезеңі аяқталғанға дейін кредит беруден бас тартуға шешім қабылдаса, кредитор мәміленің күшін жояды және қаражатты ұстап қалады. Жаңа ережелер жеке тұлғаларды кепілсіз онлайн-несиелендіруге ғана қатысты екенін атап өту маңызды. Олар тауарларды сатып алуға және 150 АЕК лимитінен төмен кредиттік карталарды пайдалануға, қайта қаржыландырудың ішкі бағдарламаларына және клиентке бір күнде берілген барлық қарыздардың жалпы көлемі белгіленген шектеулер шегінде қалатын жағдайға қолданылмайды. Дегенмен, егер қаражат алудың жеделдігі жоғары болса, азаматтардың баламасы - «салқындату кезеңі» тетігі қолданылмайтын банктің немесе микроқаржы мекемесінің кеңсесіне жеке жүгіну.